Scholingstijd moet door veel vo-middenmanagers bevochten worden

Teamleiders en afdelingsleiders in het voortgezet onderwijs zijn voor hun professionalisering afhankelijk van de goodwill van hun leidinggevende. Er zijn op scholen weinig tot geen structurele middelen beschikbaar voor professionele ontwikkeling van deze middenmanagers. Dat blijkt uit de jaarlijkse monitor Professionalisering schoolleiders in het voortgezet onderwijs, uitgevoerd door het Kohnstamm Instituut en Oberon. “Scholingstijd moet regelmatig ‘bevochten’ worden”, zo geven middenmanagers aan.

Uit de monitor bleek eerder dat slechts de helft van de middenmanagers een inwerkprogramma ontvangt bij de start van de functie (Schenke, Heemskerk, Lockhorst & Oomens, 2016). De helft van de middenmanagers in school krijgt geen coach toegewezen, geen gelegenheid om met de voorganger te praten en heeft onvoldoende tijd beschikbaar voor een cursus of training om te groeien in de nieuwe functie. Een middenmanager verwoordde dit in een focusgroepgesprek, als onderdeel van de monitor dit jaar, als volgt: “Ik werd in het diepe gegooid. Ik werd teamleider en moest zelf het wiel uitvinden. Ik ontving geen inwerkprogramma en moest daardoor alles zelf uitzoeken”.

De middenmanagers, rectoren en bovenschoolse directeuren die we spraken in de focusgroepen kwamen met enkele, belangrijke voorwaarden voor professionalisering van de schoolleiding. We noemen er hier drie:

  • Professionaliseringsactiviteiten moeten nuttig zijn voor zowel de schoolleider zelf als voor de organisatie;
  • De leervraag van de schoolleider moet gekoppeld zijn aan schoolvisie en fase van ontwikkeling van de organisatie;
  • In de school is een open, lerende houding naar elkaar toe nodig, zodat van elkaars kennis en ervaringen geleerd kan worden.
Schoolleiders haken met hun professionalisering goed aan op actuele thema’s in het onderwijs. Zo’n actueel thema is teacher leadership. Een schoolleider licht toe: “We zijn in de transitie naar teacher leadership, waarbij leraren zelf meer autonomie en inspraak hebben. Een dilemma is hoe je dit als schoolleider vormgeeft in school zonder dat je top-down overkomt door te vragen aan leraren om dit op te pakken”. Schoolleiders vinden het niet altijd makkelijk om het geleerde toe te passen in hun eigen school, zoals bij het in gang zetten van veranderprocessen. Schoolleiders hebben daarbij behoefte aan best practices van andere scholen.

In het rapport – uitgevoerd in opdracht van de VO-academie – kunt u meer lezen over professionalisering van schoolleiders, zoals: welke behoefte aan professionele ontwikkeling hebben schoolleiders, hoe komen ze tot een leervraag, welke effecten van deelname aan een professionaliseringsactiviteit ervaren de schoolleiders?

Meer informatie

Lockhorst, D., De Jong, A., & Schenke, W. (2017).
Monitor Professionele ontwikkeling schoolleiders VO 2016. Uitkomsten van 3 focusgroepen: het formuleren van leervragen en effecten van professionalisering.
Rapport 17-1. Utrecht/Amsterdam: Oberon/Kohnstamm.
download

Contactpersoon

Wouter Schenke, WSchenke@kohnstamm.uva.nl

Zie ook

Schenke, W., Heemskerk, I.M.C.C., Lockhorst, D., Oomens, M., m.m.v. van Loon-Dikkers, A.L.C., Felix, C., Pater, C.J., & van Aarsen, E. (2016).
Monitor Professionele ontwikkeling schoolleiders VO 2014-2015
Rapport 948, ISBN 94-6321-008-9. Amsterdam: Kohnstamm Instituut.
download - bestel

Samenwerkingspartner

Oberon

Trefwoorden

professionalisering, schoolleiders, voortgezet onderwijs