voor onderzoek van onderwijs, opleiding, opvoeding en jeugdhulp wetenschappelijk, onafhankelijk en betrouwbaar verbonden aan de Universiteit van Amsterdam

Kohnstamm Instituut goed vertegenwoordigd op Onderwijs Research Dagen 2017 te Antwerpen

 

  • Symposium Beleid & Organisatie

    Wouter Schenke m.m.v. Marianne Boogaard, Henk Sligte en Irma Heemskerk

    Onderzoeker Wouter Schenke verzorgt het Symposium Beleid & Organisatie (59) met de volgende bijdragen van onder meer Marianne Boogaard, Henk Sligte en Irma Heemskerk:

     

    Kennis opdoen en verder verspreiden in de schoolorganisatie: inzichten van docenten - Wouter Schenke

     

    Het nut van kennisnetwerken: ervaringen van docenten met kennisuitwisseling en -verspreiding - Marianne Boogaard, Wouter Schenke, Patrick van Schaik, Charles Felix

     

    Een masteropleiding als strategie voor kennisbenutting en –verspreiding door docenten - Henk Sligte, Wouter Schenke

     

    Kennisontwikkeling met het programma leerKRACHT: ervaringen van vo-docenten - Irma Heemskerk, Wouter Schenke

  • Samenwerken met ouders in de grootstedelijke context

    Régina Petit

    foto: Yolande Emmelot

    Régina Petit organiseert in samenwerking met Mariëtte Lusse van de Hogeschool Rotterdam, Marina Ilias van de VU en Patricia Brouwer van het ecbo een symposium over ouderbetrokkenheid. In dit symposium wordt inzicht gegeven in manieren waarop scholen de betrokkenheid van ouders op effectieve wijze kunnen stimuleren en ondersteunen, thuis en op school en in verschillende onderwijstypen, van primair onderwijs tot en met mbo. De vier praktijkgerichte onderzoeken die gepresenteerd worden hebben met elkaar gemeen dat deze in een grootstedelijke context plaatsvinden en dat er sprake is van gezamenlijk met scholen reflecteren op/ontwerpen van en onderzoeken van interventies in het belang van een succesvolle schoolloopbaan (taalontwikkeling, loopbaanoriëntatie, schoolsucces).

     

  • Etnisch gemengde scholen en kinderen van etnisch gemengde herkomst

    Merlijn Karssen

    In deze studie is de relatie tussen etnische diversiteit van de leerlingenpopulatie op school en de schoolprestaties en het sociaal functioneren van bi-etnische leerlingen onderzocht. Nagegaan werd of deze relatie voor bi-etnische leerlingen anders is dan voor mono-etnische leerlingen. Uit het onderzoek bleek dat de schoolprestaties en het sociaal functioneren van bi-etnische leerlingen en van mono-etnische leerlingen met twee ouders van dezelfde niet-Nederlandse herkomst niet gerelateerd zijn aan de mate van etnische diversiteit van de school. Leerlingen met twee ouders van Nederlandse herkomst bleken gemiddeld lager te scoren op schoolprestaties en sociaal-emotioneel functioneren, en hoger op burgerschapsoriëntaties naarmate hun school een sterkere mate van etnische diversiteit laat zien.

     

  • Passend onderwijs op weg – eerste resultaten van de evaluatie in primair en voortgezet onderwijs

    Guuske Ledoux

    In 2014 is in Nederland een nieuw stelsel ingevoerd van het onderwijs aan leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften, onder de noemer passend onderwijs. Samenwerkingsverbanden van scholen en besturen in het primair, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs hebben nu de taak om eigen beleid te voeren wat betreft ondersteuning van leerlingen, met een eigen budget. Schoolbesturen hebben een zorgplicht en moeten voor elke leerling een plek in het onderwijs vinden die past bij hun behoefte. Beoogde resultaten van het nieuwe stelsel zijn onder meer kostenbeheersing, meer hulp op maat, minder bureaucratie en minder leerlingen die niet naar school gaan. De ervaringen met het nieuwe stelsel worden gevolg d in een meerjarig onderzoeksprogramma. In dit symposium worden eerste resultaten gepresenteerd.

     

  • Kwaliteit in kleutergroepen en schoolprestaties van doelgroep- en niet-doelgroepleerlingen in de kleutergroepen, groep 3 en 5

    Annemiek Veen

    Bij instroom op vierjarige leeftijd in het basisonderwijs, bestaan al grote verschillen in taal- en -in mindere mate- rekenprestaties, samenhangend met het ouderlijk opleidingsniveau en de etnische herkomst van de leerlingen. Voor- en vroegschoolse educatie is erop gericht om deze verschillen te verkleinen. In deze studie is door gebruik te maken van  gegevens over 1289 kinderen op 124 scholen van het pre-COOL vierjarigencohort in groep 1, 2, 3 en 5 nagegaan in hoeverre kwaliteit in de kleutergroepen hieraan kan bijdragen. Kinderen met een niet-westerse achtergrond en/of laagopgeleide moeder blijken wat taal- en rekenprestaties betreft niet, maar wat werkhouding betreft wel systematisch vaker dan kinderen met een westerse achtergrond en niet-laagopgeleide moeder te profiteren van een betere kwaliteit in de kleutergroepen.

  • De stimulerende rol van schoolleiders om onderzoek in de school te laten bijdragen aan het leren van docenten

    Wouter Schenke

    In deze presentatie laat Wouter Schenke zien dat schoolleiders zich in de positie bevinden om eraan bij te dragen dat onderzoek structureel onderdeel wordt van de schoolorganisatie. Praktijkgericht onderzoek zorgt voor meer toegang tot kennis van onderwijsonderzoek en betere analyse van praktijkproblemen. In deze studie zijn schoolleiders in 19 ontwikkel- en onderzoeksprojecten in vo-scholen geïnterviewd. Schoolleiders bleken in 16 projecten onderzoek verder de school in te brengen; in drie projecten werd minder belang aan onderzoek gehecht. In acht projecten faciliteerden schoolleiders docentonderzoekers, die werden gestimuleerd om collega’s te informeren door presentaties te houden. In de andere acht projecten werd collectief leren van docenten gestimuleerd door schoolleiders door bijeenkomsten te organiseren om onderzoeksgegevens van derden te bediscussiëren en te reflecteren op de betekenis ervan voor de eigen lespraktijk.

     

  • Toekomstgericht onderwijs: Doelen en werkwijzen van scholen met een innovatief onderwijsconcept

    Monique Volman, Guuske Ledoux

    Scholen moeten leerlingen voorbereiden op functioneren in de 21ste eeuw. Dit onderzoek laat zien hoe zestien voorlopers in het VO deze opdracht interpreteren: welke ‘nieuwe’  of ‘andere’ onderwijsdoelen streven ze na en hoe werken ze eraan? Docentonderzoekers van tien scholen stelden, samen met onderzoekers, schoolprofielen op, op basis van documenten en interviews met schoolleiders, docenten en soms leerlingen. Daarnaast werden op zes scholen focusgroepinterviews gehouden. Een cross-case analyse laat zien dat de scholen ‘andere doelen’ nastreven op het gebied van persoonsvorming, zelfsturing, kritisch denken, samenwerken, creativiteit en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Ze werken hieraan via curriculum, didactiek, pedagogisch klimaat en schoolorganisatie en gebruiken daarbij de omgeving. Sommige scholen hebben een beleid voor het omgaan met differentiële leerbehoeften in relatie tot deze doelen.

     

  • Symposium Leraar en Lerarenopleiding

    Henk Sligte, Marianne Boogaard

    Henk Sligte is betrokken bij een symposium over kennisbenutting en –verspreiding (symposium 45 Leraar en Lerarenopleiding). Hij verzorgt ook de presentatie van een ronde tafel (4) over Regulering en deregulering in het onderwijs (28 juni), waar ook Marianne Boogaard aan deelneemt. Beiden nemen ook deel aan een ronde tafel over de NRO-Werkplaatsen Onderwijsonderzoek (PO) (29 juni).

  • Bijdragen symposium over burgerschap in Onderwijs en samenleving

    Ineke van der Veen, Guuske Ledoux

    Op basis van een gecombineerd onderzoek van onderwijsonderzoekers en onderwijsinspecteurs geeft dit onderzoek inzicht in de stand van zaken van het burgerschapsonderwijs op scholen voor basis- en voortgezet onderwijs. Met gebruikmaking van zelfrapportages van schoolleiders en leraren, gesprekken met leerlingen, leraren en schoolleiders, en observaties en evaluaties van inspecteurs, wordt inzicht gegeven in de kenmerken van burgerschapsvorming. De onderwijsinspectie verbindt aan de bevindingen de conclusie dat de ontwikkeling van het burgerschapsonderwijs in Nederland stagneert.

     

  • Leerling-leerkrachtrelatietrajecten bij 2 tot 7-jarigen en de cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling

    Ineke van der Veen

    Deze studie richt zich op ontwikkelingen in de kwaliteit van kind-leidster/leerkracht relaties en de samenhang hiervan met de sociaal-emotionele en cognitieve  ontwikkeling van 2 tot 6-jarige leeftijd.

    Eerder onderzoek laat zien dat leerling-leerkracht relaties van hoge kwaliteit bijdragen aan de betrokkenheid van kinderen bij school en hun schoolprestaties. Dit onderzoek vormt een aanvulling op bestaand onderzoek, omdat relatietrajecten zijn bestudeerd die al op tweejarige leeftijd starten. Er is gebruik gemaakt van data van 1009 kinderen afkomstig van vijf pre-COOL metingen.  Onder meer werden twee groepen kinderen gevonden met verschillende trajecten in de mate waarin leidsters/leerkrachten conflict met het kind ervaren: een kleinere groep met toenemend (32%) en een grotere groep (68%) met afnemend conflict. In de groep met toenemend conflict waren jongens en kinderen met een laag-opgeleide moeder oververtegenwoordigd.