Projectleider

 

 

Overige onderzoekers

 

Guuske Ledoux, Els Kuiper en Charles Felix

 

 

Opdrachtgever

 

Inspectie van het Onderwijs

 

 

Samenwerkingspartner

 

Oberon (rapportage over Maatschappelijke Stage): Marjolein Bomhof en Miriam Walraven

voor onderzoek van onderwijs, opleiding, opvoeding en jeugdhulp wetenschappelijk, onafhankelijk en betrouwbaar verbonden aan de Universiteit van Amsterdam

Burgerschapsonderwijs op school vaak weinig ingebed

 

Bij burgerschapsonderwijs is vaak geen sprake van een ingebed, samenhangend aanbod. Visies op burgerschapseducatie blijken in veel gevallen weinig gedocumenteerd en geconcretiseerd te zijn.

 

Dit bleek uit een onderzoek in opdracht van en in samenwerking met de Onderwijsinspectie. Directeuren en leraren van een representatieve groep po-, so- en vo-scholen en mbo-opleidingen vulden een vragenlijst in en op ongeveer 30% van de scholen vond vervolgens een inspectieonderzoek plaats.

 

Belang en doelen

Dat visies in veel gevallen nog weinig gedocumenteerd en geconcretiseerd zijn, betekent niet dat het belang van burgerschapsonderwijs niet wordt gezien. Desgevraagd geven directies en leraren aan hier behoorlijk veel belang aan te hechten.

 

Aan welke onderwerpen besteden scholen aandacht in het kader van burgerschapsonderwijs?

Het aanleren van sociale vaardigheden en van beleefdheid en fatsoen krijgen de meeste aandacht, leren over democratie krijgt het minst vaak aandacht. Binnen het vo wordt minder vaak dan in het po en so aandacht besteed aan het aanleren van sociale vaardigheden, van beleefdheid en fatsoen en aan het leren over basiswaarden. In het po wordt vaker dan in het so en vo aandacht besteed aan het leren over andere culturen en aan godsdienstige en levensbeschouwelijke waarden en kennis.

 

Hoe bieden scholen burgerschapsonderwijs aan?

In het po, so en vo gebeurt dit verreweg het meest via de manier waarop met elkaar omgegaan wordt en de algehele sfeer op school. In het mbo wordt veel meer aangegeven dat het een apart vak/apart onderdeel is van het curriculum.

 

Er worden weinig belemmeringen ervaren

Er zijn onderwerpen die bij burgerschapsonderwijs horen en die lastig te hanteren kunnen zijn voor leraren. Te denken valt aan omgaan met vooroordelen, conflicten en verschillen. Daarom is aan leraren gevraagd in hoeverre zij belemmeringen ondervinden als ze er in hun lessen aandacht aan besteden. Ook aan de directies zijn hierover vragen gesteld. Zowel directeuren als leraren blijken nauwelijks belemmeringen te rapporteren.

 

Zie ook